Brent boven 100 dollar door escalatie bij Hormuz

Een paar maanden geleden leek het rustig rond de Straat van Hormuz. De Amerikaanse minister van Defensie sprak zelfs van een beslissende overwinning en verklaarde de zeestraat weer open voor de wereldhandel. Dat beeld is opnieuw gekanteld. Brent, de belangrijkste Europese olieprijs, is boven de 100 dollar per vat geschoten nadat het conflict in het Midden-Oosten verder escaleerde.

De directe aanleiding ligt in de zeestraat zelf. Eerder werden twee supertankers met Saudische ruwe olie kort na elkaar geraakt door onbekende projectielen toen ze de Straat van Hormuz verlieten. Beide schepen hadden elk twee miljoen vaten olie geladen. De bemanning bleef volgens de berichten ongedeerd. Maar de boodschap aan de markt was helder: de belangrijkste olieroute ter wereld is opnieuw kwetsbaar.

Waarom is de Straat van Hormuz zo belangrijk?

Door deze smalle zeestraat vaart een groot deel van de wereldwijde olie- en gasstroom. Raakt die route verstopt of te gevaarlijk, dan komt er minder olie op de markt. Minder aanbod bij gelijkblijvende vraag betekent een hogere prijs. Precies dat zie je nu gebeuren.

De olieprijs reageert bovendien fel op onzekerheid, niet alleen op harde tekorten. Zolang niemand weet wie de tankers heeft aangevallen en hoe ver de militaire escalatie gaat, prijzen handelaren een risicopremie in. Dat is een extra opslag voor het risico dat de olie straks echt niet doorkomt. Zo verklaar je de sprong boven de 100 dollar. Ter vergelijking: eerder dit jaar daalden de olieprijzen juist toen Amerikaanse schepen zonder problemen door de zeestraat voeren. De richting draait mee met het nieuws.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Een dure olieprijs raakt je op twee manieren. Ten eerste via de beurs. Europese aandelenmarkten kunnen onder druk komen als de energiekosten oplopen, omdat hogere brandstof- en grondstofprijzen op de winst van veel bedrijven drukken. Voor een Nederlandse belegger met een gespreide portefeuille of een AEX-tracker, een fonds dat de hele index volgt, werkt dat direct door.

Ten tweede via de inflatie, de stijging van het algemene prijspeil. Olie zit in bijna alles: transport, productie, verwarming. Loopt de prijs op, dan sijpelt dat door in de consumentenprijzen. In de Verenigde Staten staat de consumentenprijsindex, de graadmeter voor inflatie, op 332,8 punten. Een aanhoudend hoge olieprijs maakt het voor centrale banken lastiger om de rente te verlagen. De Amerikaanse beleidsrente ligt op 3,63 procent en de tienjaarsrente op staatsobligaties op 4,78 procent. Blijft de inflatievrees, dan blijft die rente mogelijk langer hoog.

Energie is een aparte knop. Voor de meeste sectoren is een hoge olieprijs slecht nieuws. Voor oliebedrijven kan het juist meevallen, omdat zij per vat meer verdienen. Daarom gedraagt de energiesector zich vaak anders dan de rest van de beurs bij dit soort schokken.

Hoe hard raakt dit je portemonnee?

Maak het concreet met een simpel voorbeeld. Stel dat je maandelijks 200 euro aan brandstof en energie kwijt bent. Werkt een fors hogere olieprijs volledig door, dan kan die rekening richting 240 euro per maand kruipen, zo'n 480 euro extra per jaar. Dit is nadrukkelijk een rekensom om het effect te laten zien, geen voorspelling. Prijzen aan de pomp bewegen vertraagd mee, dus zo ver hoeft het niet te komen. Maar het laat zien hoe een gebeurtenis in een verre zeestraat je vaste lasten raakt.

Belangrijk: dit is een momentopname. Toen de spanning eerder afnam en schepen weer veilig passeerden, zakte de olieprijs net zo hard terug. Een risicopremie kan snel verdampen zodra het conflict luwt.

De les

Geopolitiek is geen ruis die je kunt wegdenken, maar ook geen reden om je hele plan om te gooien. Een olieschok raakt beurs, inflatie en rente tegelijk. Dat maakt het gevaarlijk om op één nieuwsbericht te handelen.

Wat helpt, is spreiding en rust. Een portefeuille die over sectoren en regio's verdeeld is, vangt een schok in één hoek beter op dan een geconcentreerde weddenschap. En cijfers als de olieprijs, de inflatie en de rente vertellen je meer over de echte impact dan de dramatiek van de koppen.

Cijfers in, ruis eruit.