ECB-besluit test Nederlandse banken en verzekeraars

Jarenlang was de rente in Europa vrijwel nul. Sparen leverde niets op, lenen was spotgoedkoop en de beurs profiteerde. Dat beeld is de afgelopen jaren gekanteld. Nu komt de Europese Centrale Bank opnieuw met een rentebesluit, en dat valt in een gespannen sfeer: een opgelopen olieprijs maakt de Europese beurzen voorzichtig. Let op, dit is een vooruitblik. Niemand weet vooraf wat de ECB precies doet, en de scenario's hieronder zijn mogelijkheden, geen zekerheden.

Waarom is dit ECB-besluit zo belangrijk?

De ECB bepaalt de belangrijkste rente in de eurozone. Die rente werkt door in je spaarrekening, je hypotheek en in de winstgevendheid van banken en verzekeraars. Op de Europese beurzen is de stemming ingehouden, mede doordat een oplopende olieprijs voor nervositeit zorgt. Duurdere olie kan de inflatie, oftewel de stijging van de prijzen, opnieuw aanjagen. En hoe hardnekkiger de inflatie, hoe langer een centrale bank de rente hoog wil houden.

Dat idee heeft een naam: hoger-voor-langer. Het betekent simpelweg dat de rente niet snel weer daalt, maar langer op een verhoogd niveau blijft hangen. Voor de ene belegger is dat goed nieuws, voor de andere juist niet.

Wat betekent hoger-voor-langer voor bankaandelen?

Banken verdienen aan het verschil tussen de rente die ze op leningen ontvangen en de rente die ze op spaargeld betalen. Dat verschil heet de rentemarge. Blijft de rente langer hoog, dan kan die marge langer ruim blijven. Op papier is een langere periode van hoge rente daarom eerder gunstig dan ongunstig voor banken.

Maar er zit een keerzijde aan. Hoge rente maakt lenen duurder voor gezinnen en bedrijven. Slaat de economie daardoor af, dan lopen wanbetalingen op en moeten banken meer geld opzijzetten voor slechte leningen. De koers van een bankaandeel weegt beide kanten tegen elkaar af.

Verzekeraars zijn een ander verhaal. Een verzekeraar belegt de premies die je betaalt onder meer in obligaties, dat zijn leningen aan overheden en bedrijven. Bij een hogere rente leveren nieuwe obligaties meer op, wat op termijn kan helpen. Tegelijk daalt de waarde van bestaande obligaties als de rente stijgt. Ook hier is het beeld dus niet zwart-wit.

Waar kun je als belegger op letten?

Het gaat niet alleen om het rentebesluit zelf. Minstens zo belangrijk is de toon die de ECB aanslaat over de komende maanden. Signalen over inflatie en groei sturen de verwachtingen, en verwachtingen bewegen koersen vaak harder dan het besluit zelf.

De rente in de rest van de wereld geeft een idee van het klimaat. In de Verenigde Staten staat de tienjaarsrente rond 4,77 procent en ligt de beleidsrente van de Amerikaanse centrale bank rond 3,63 procent. Dat zijn geen ECB-cijfers, maar ze laten wel zien dat de rente wereldwijd op een verhoogd niveau ligt. Zolang dat zo blijft, blijft ook de druk op de eurozone om niet te snel te versoepelen.

De olieprijs is de wildcard. Loopt olie verder op, dan groeit de kans dat de ECB langer streng blijft. Dat raakt de bredere markt, want dure financiering weegt op groeiaandelen, terwijl financials er relatief bij kunnen varen. Let dus niet alleen op de banken, maar op hoe de hele beurs reageert.

De les

Een rentebesluit is zelden het echte nieuws. Het echte nieuws zit in de richting die eruit spreekt, en in de vraag of hoger-voor-langer werkelijkheid wordt of niet.

Voor financials is een langere periode van hoge rente geen simpel plusje of minnetje. Het helpt de rentemarge, maar vergroot ook de risico's als de economie hapert. Wie in banken of verzekeraars belegt, kijkt daarom naar meer dan de koers van vandaag.

Probeer de emotie van een beursdag te scheiden van de trend eronder. Cijfers in, ruis eruit.