Olie springt na nieuwe aanvallen tussen VS en Iran

De olieprijs is de thermometer van geopolitieke spanning. Zodra er wapens spreken rond de Perzische Golf, voel je dat aan de pomp en in je portefeuille. Dat gebeurde opnieuw: na een ronde militaire aanvallen tussen de VS en Iran schoot de olieprijs omhoog, tot rond de 82 dollar per vat.

De aanleiding ligt bij de Straat van Hormuz. Dat is de smalle zeeroute waar een groot deel van de wereldwijde olie doorheen vaart. Zodra daar iets misgaat, stijgt de prijs bijna reflexmatig.

Wat is er precies gebeurd?

Berichten melden dat Iran reageerde met meerdere raketten in het Midden-Oosten nadat de VS en Israël eerder aanvallen op Iran hadden uitgevoerd. Daarbij ontstond verstoring in de Straat van Hormuz. De olieprijs steeg naar zo'n 82 dollar per vat. Ter illustratie van de nervositeit: de Verenigde Arabische Emiraten sloten hun beurzen naar verluidt twee dagen.

In een latere fase liep de spanning opnieuw op. Er wordt gemeld dat de olieprijs met ongeveer 2 procent steeg tot het hoogste punt in vier weken, nadat de VS een marineblokkade tegen Iran zou hebben ingesteld na een nieuwe escalatie.

Het is nog onbevestigd hoe duurzaam die opleving is. Berichten suggereren namelijk dat de olieprijs daarna weer daalde toen de VS de aanvallen op Iran pauzeerde om, zoals naar buiten kwam, gesprekken de ruimte te geven. Kortom: de markt beweegt met elk nieuwsbericht mee.

Waarom reageert de olieprijs zo sterk?

Olie is een grondstof waarvan het aanbod moeilijk snel kan meebewegen. Een blokkade of dreiging in de Straat van Hormuz raakt direct de fysieke stroom van vaten. Handelaren rekenen dan een risicopremie in: een extra bedrag bovenop de prijs voor de kans dat het aanbod echt stokt.

Zodra die dreiging afneemt, verdwijnt die premie net zo hard. Dat verklaart waarom de prijs eerst omhoog springt en daarna weer terugvalt zodra er over onderhandelingen wordt gesproken.

Een hogere olieprijs werkt ook door in de inflatie, de gemiddelde prijsstijging in de economie, want energie zit in bijna alles: transport, productie, verwarming. En hogere inflatieverwachtingen kunnen de rente op staatsleningen opdrijven. De rente op de tienjarige Amerikaanse staatslening staat rond 4,67 procent, licht hoger dan de 4,66 procent een dag eerder.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Energie kan tegen de markt in bewegen. Als olie duurder wordt, profiteren doorgaans de bedrijven die olie oppompen en verkopen. Voor de bredere aandelenmarkt werkt een dure olieprijs vaker als rem, omdat het de kosten voor bedrijven en consumenten opjaagt.

Rente is de tweede knop. Een oplopende obligatierente maakt sparen en veilige staatsleningen aantrekkelijker, en drukt tegelijk op de waardering van groeiaandelen. Op 25.000 euro levert een rente van 4,67 procent ongeveer 1.168 euro per jaar op. Dat laat zien waarom geld nu een reëel alternatief is geworden voor aandelen.

Volatiliteit hoort erbij. Volatiliteit betekent simpelweg dat koersen heftig heen en weer bewegen. Bij geopolitiek nieuws is dat de regel, niet de uitzondering. De olieprijs die eerst 2 procent stijgt en daarna weer daalt, is daar het levende bewijs van.

De les

Geopolitiek nieuws maakt lawaai. De olieprijs springt op elke kop en zakt weer bij het eerste teken van de-escalatie. Wie op elke beweging reageert, handelt vooral op emotie.

Wat blijft, zijn de mechanismen eronder: aanbodrisico jaagt de olieprijs op, dure olie voedt de inflatie, en inflatie duwt de rente omhoog. Die ketting begrijpen is waardevoller dan het exacte vat van vandaag kennen.

Houd daarom de structuur in de gaten, niet de schrik van het moment. Cijfers in, ruis eruit.