Olie boven 110 dollar wakkert inflatievrees aan

Een oorlog ver weg voel je soms terug aan de pomp. En daarna in je beleggingsrekening. Dat mechanisme speelt nu weer op. Berichten wijzen erop dat de olieprijs boven de 110 dollar per vat is geschoten, gedreven door oplopende spanningen rond Iran.

Dat is één signaal uit één bron, dus voorzichtigheid is op zijn plaats. Maar het patroon is bekend. Duurdere olie betekent hogere inflatie, en hogere inflatie betekent lastiger renteverlagingen. Dat raakt niet alleen energieaandelen, maar de hele beurs.

Waarom stijgt de olieprijs nu?

De directe aanleiding zijn de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Zodra beleggers vrezen dat de aanvoer van olie in gevaar komt, prijzen ze een risicopremie in. Simpel gezegd: ze betalen vast wat extra, uit angst dat er straks minder olie is.

Het gevolg zie je meteen in de energiesector. Naarmate de olieprijs stijgt, lopen de verwachte winsten van oliebedrijven op. Een naam als Exxon wordt in tijden van oplopende inflatie regelmatig genoemd als aandeel dat juist kan meeprofiteren, omdat het bedrijf zijn geld verdient aan precies dat product dat duurder wordt.

Voor de rest van de beurs werkt het andersom. Bijna elk bedrijf gebruikt energie, voor productie, voor transport, voor verwarming. Wordt olie duurder, dan stijgen die kosten. Dat knabbelt aan de marge, het deel van de omzet dat als winst overblijft.

Hoe jaagt olie de inflatie op?

Olie zit overal in verwerkt. In je benzine, maar ook in de vrachtwagen die je boodschappen brengt en in de fabriek die je spullen maakt. Als olie duurder wordt, sijpelt dat na verloop van tijd door in vrijwel alle prijzen. Dat noemen we inflatie: de algemene stijging van het prijspeil.

De Amerikaanse inflatie is op dit moment nog beheersbaar. De consumentenprijsindex, de graadmeter die meet hoeveel een mand met dagelijkse producten kost, stond in juli op 332,8, tegen 332,6 in juni. Een minieme stap omhoog. Maar een aanhoudend hoge olieprijs kan dat beeld snel kantelen.

En dat is precies waar het schuurt. De Amerikaanse centralebankrente, het tarief waartegen banken bij de centrale bank lenen, ligt rond 3,63 procent. De markt hoopt op verlagingen, omdat lagere rente beleggen aantrekkelijker maakt en bedrijven goedkoper laat lenen. Loopt de inflatie weer op, dan wordt die verlaging lastiger te verdedigen.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Hier komen de twee draden samen. De rente op tienjarige Amerikaanse staatsleningen ligt rond 4,77 procent. Die lange rente is een soort weegschaal voor de hele beurs. Blijft hij hoog, dan worden veilige leningen aantrekkelijker en aandelen relatief minder.

Duurdere olie werkt twee kanten op. Energieaandelen kunnen ervan profiteren, terwijl de brede markt juist tegenwind krijgt. Wie alles in één mandje heeft, merkt vooral dat tweede effect.

Inflatie is de sleutel, niet de olieprijs zelf. Zolang de prijsstijging beperkt blijft, houdt de kans op renteverlaging stand. Loopt de inflatie op door aanhoudend dure olie, dan verdampt die hoop en zakt de bredere beurs mogelijk mee.

De arbeidsmarkt geeft intussen geen extra druk. De werkloosheid staat op 4,1 procent, gelijk aan de maand ervoor. Dat geeft de centrale bank in elk geval geen reden tot haast in de andere richting.

De les

Een oplopende olieprijs is zelden een op zichzelf staand verhaal. Hij is een kettingreactie. Van geopolitiek naar de pomp, van de pomp naar de inflatie, van de inflatie naar de rente en zo naar de koersen op je scherm.

Voor jou als belegger is het nuttig om die keten te herkennen in plaats van te schrikken van één krantenkop. Eén bericht over olie boven 110 dollar is een signaal, geen voldongen feit. Wat telt, is of de inflatiecijfers daadwerkelijk gaan meebewegen.

Daarom kijk je naar de data, niet naar de dreiging. Cijfers in, ruis eruit.