Fed verhoogt de rente, tienjaarsrente raakt 5%
De Fed verhoogde de rente voor het eerst sinds 2023, unaniem, terwijl de Amerikaanse tienjaarsrente naar 5 procent kruipt en de inflatie weer oploopt.
Jarenlang leek het rentespook getemd. De Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, kon rustig achteroverleunen. Dat beeld is deze week hard aan het kantelen.
Want de Fed heeft woensdagavond 16 september haar rente verhoogd, voor het eerst sinds juli 2023, om de oplopende inflatie te bestrijden. Zo'n stap heet verkrapping: de centrale bank trekt de rente op om de economie af te remmen. De belangrijkste graadmeter van de obligatiemarkt liep er al op vooruit: de Amerikaanse tienjaarsrente tikte 5,00 procent aan, tegen 4,97 procent een dag eerder.
Waarom stijgt die tienjaarsrente nu?
De tienjaarsrente is het rendement dat beleggers eisen om de Amerikaanse staat tien jaar lang geld te lenen. Zie het als de thermometer van de hele financiële wereld. Loopt hij op, dan wordt lenen overal duurder: voor bedrijven, voor huizenkopers, voor overheden.
Dat hij richting 5 procent kruipt, is geen toeval. De inflatie loopt weer op. De consumentenprijzen stegen in de laatste meting naar een indexstand van 334,1, tegen 332,8 een maand eerder. Klein in absolute zin, maar het signaal is duidelijk: prijzen dalen niet, ze klimmen.
De beleidsrente van de Fed, de rente die de centrale bank stuurt en waar banken zich op richten, stond voor het besluit op 3,63 procent. Die gaat nu naar een bandbreedte van 3,75 tot 4,00 procent. Het besluit was unaniem, twaalf stemmen voor en nul tegen, inclusief die van Fed-voorzitter Kevin Warsh, juist vanwege die hardnekkige inflatie.
Belangrijker dan de stap zelf zijn de verwachtingen die de Fed erbij publiceerde. Zestien van de achttien bestuurders zien dit jaar nog een verhoging, en voor eind 2026 en eind 2027 staat de mediaan op 4,1 procent. Dus niet een losse stap, maar een rente die ruim een jaar hoog blijft. Wat dat met je aandelen doet, leggen we uit in wat de eerste renteverhoging in drie jaar met je aandelen doet.
Waarom kan de economie een hogere rente aan?
Hier zit de logica van de Fed. De arbeidsmarkt houdt stand. De werkloosheid bleef stabiel op 4,1 procent, net als de maand ervoor. Geen teken van een economie die op omvallen staat.
Ook de groei is er nog. Het bruto binnenlands product, de totale waarde van alles wat de economie produceert, kwam uit op 32.486 miljard dollar, tegen 31.866 miljard een kwartaal eerder. Een economie die groeit én waar de prijzen oplopen, geeft een centrale bank ruimte om op de rem te trappen.
Dat is precies het dilemma. Te weinig verkrappen en de inflatie loopt uit de hand. Te veel en je remt de groei af. De Fed balanceert op dat koord, en de obligatiemarkt prijst het risico alvast in.
Wat betekent dit voor jouw portefeuille?
Een hogere rente raakt bijna alles wat je bezit. Aandelen van snelgroeiende bedrijven, denk aan techfondsen, zijn extra gevoelig. Hun waarde zit vooral in verwachte winsten ver in de toekomst. Een hogere rente maakt die toekomstige winst vandaag minder waard. Rentegevoelige sectoren zoals banken kunnen juist profiteren van hogere rentemarges, het verschil tussen wat een bank ontvangt en betaalt.
Voor de spaarder en de obligatiebelegger is 5 procent een keerpunt. Stop je 25.000 dollar in een tienjarige Amerikaanse staatsobligatie tegen 5 procent, dan levert dat ongeveer 1.250 dollar rente per jaar op. Bij 4,97 procent was dat zo'n 1.243 dollar. Het verschil per jaar is klein, maar de trend telt: risicovrij rendement is terug van weggeweest.
En dat verandert het hele plaatje. Waarom risico nemen op de beurs als een staatsobligatie al bijna 5 procent geeft? Die vraag drukt op aandelenkoersen zodra de rente doorstijgt.
De les
Een rentebesluit is nooit alleen een cijfer. Het is een verschuiving in de spelregels voor élke belegging die je hebt.
De kern is simpel. Zolang de inflatie oploopt en de economie stevig staat, blijft de Fed aan de hogere kant zitten, en volgens haar eigen verwachting nog ruim een jaar. Dat houdt de tienjaarsrente hoog, en dat weegt op de waardering van aandelen terwijl het obligaties en spaargeld aantrekkelijker maakt.
Je hoeft niet elk woord van de centrale bank te wegen. Je hoeft alleen te snappen welke kant de rente op beweegt, en wat dat doet met de bezittingen in je portefeuille. Cijfers in, ruis eruit.
Veelgestelde vragen
Heeft de Fed de rente nu echt verhoogd?
Ja. Op 16 september ging de rente met een kwart procent omhoog, naar een bandbreedte van 3,75 tot 4,00 procent. Het was de eerste verhoging sinds juli 2023 en het besluit was unaniem. De Fed verwacht zelf dat de rente eind 2026 en eind 2027 rond 4,1 procent staat.
Waarom is een tienjaarsrente van 5 procent belangrijk?
De tienjaarsrente is de basis voor bijna alle andere rentes: hypotheken, bedrijfsleningen en de waardering van aandelen. Kruipt hij naar 5 procent, dan wordt lenen duurder en worden veilige obligaties aantrekkelijker tegenover risicovollere aandelen.
Wat betekent de hogere rente voor mijn beleggingen?
Rentegevoelige aandelen, zoals snelgroeiende techbedrijven, staan doorgaans onder druk als de rente stijgt, omdat hun toekomstige winst minder waard wordt. Spaargeld en obligaties leveren juist meer op. Het verschuift de afweging tussen risico nemen en zeker rendement.