Rente VS stijgt terwijl markt renteverhoging vreest

Jarenlang leek de rente vooral een saai hoekje van de markt. Geld leende bijna niets, en aandelen kregen daardoor alle ruimte. Dat beeld schuift op. De Amerikaanse tienjaarsrente, de rente op staatsleningen met een looptijd van tien jaar, klom eind augustus naar 4,73 procent. Een dag eerder stond die nog op 4,67 procent.

Zo'n sprong in één dag lijkt klein, maar op de obligatiemarkt is dat een flinke beweging. En hij komt niet alleen. Aan de lange kant, de dertigjaarslening, bereikte de rente eerder het hoogste niveau sinds 2007. De Amerikaanse schatkist greep zelfs in en verdubbelde de geplande terugkoop van langlopende obligaties naar minstens 4 miljard dollar per operatie, om de druk op die markt te verlichten.

Waarom loopt de rente op?

De kern zit in de verwachtingen over het rentebeleid. Op de valutamarkt wint de dollar terrein op verwachtingen van een renteverhoging, terwijl de Japanse yen wegzakt voorbij 160 per dollar. Beleggers houden er dus rekening mee dat de Amerikaanse centrale bank de rente eerder verhoogt dan verlaagt.

De macrocijfers geven daar aanleiding toe. De officiële beleidsrente, de Federal Funds Rate, staat op 3,63 procent. De inflatie, gemeten via de consumentenprijsindex, kroop verder omhoog: van 332,57 naar 332,81 punten. De werkloosheid daalde licht naar 4,1 procent, en de economie groeide door, met een bruto binnenlands product dat opliep naar ruim 32.486 miljard dollar. Een sterke economie met taaie inflatie geeft een centrale bank weinig reden om snel te versoepelen.

Daar komt het seizoen bij. September heeft op de beurs een reputatie als lastige maand. Dat is geen natuurwet, maar het maakt beleggers wel alerter op tegenwind. Rentestress past precies in dat plaatje.

Waarom raakt dit je aandelen?

Een hogere rente werkt op twee manieren door in aandelen.

Concurrentie voor je geld. Als een veilige staatslening 4,73 procent per jaar oplevert, wordt de lat voor risicovolle aandelen hoger. Op 25.000 euro is dat ruwweg 1.180 euro rente per jaar, zonder koersrisico. Aandelen moeten daar tegenop bieden. Doen ze dat niet overtuigend, dan stroomt geld richting obligaties en spaarrente.

Duurdere toekomst. Analisten waarderen aandelen door verwachte winsten terug te rekenen naar vandaag. Hoe hoger de rente, hoe minder die toekomstige winst nu waard is. Vooral groeibedrijven, waarvan de grote winst pas over jaren moet komen, voelen dat. Denk aan de zware techsector, waar veel waarde in de toekomst zit.

Dat verklaart waarom een oplopende rente historisch vaak samengaat met terugtrekkende beurzen. Toen de rente in 2023 op een meerjarig hoogtepunt stond, deinsden de indices op Wall Street terug. Het mechanisme is nu niet anders.

Wat zie je bij de bedrijven zelf?

De grote namen blijven ondertussen investeren, vooral in kunstmatige intelligentie. Er zijn berichten dat Anthropic, waarin Amazon een belang heeft, een computingdeal van 35 miljard dollar sloot met Lambda. En techbedrijf IREN ruilde bitcoinapparatuur in voor GPU-contracten met Microsoft, de rekenkracht die nodig is om AI-modellen te draaien.

Dat laat de spanning van dit moment goed zien. Aan de ene kant enorme investeringen die op forse toekomstige groei rekenen. Aan de andere kant een rente die diezelfde toekomstige groei vandaag minder waard maakt. Twee krachten die tegen elkaar in duwen.

De les

Rente is geen bijzaak meer. Zolang de markt rekening houdt met een renteverhoging in plaats van een verlaging, blijft de bodem onder aandelen minder zacht dan beleggers gewend waren. Een tienjaarsrente van 4,73 procent verandert de rekensom voor elke portefeuille.

Dat is geen reden tot paniek en al helemaal geen signaal om iets te doen of te laten. Het is een reden om te snappen waar bewegingen vandaan komen. Een dalende koers bij oplopende rente is vaak geen bedrijfsprobleem, maar een waarderingsprobleem dat op de hele markt drukt.

Wie dat onderscheid maakt, laat zich minder gek maken door een rode dag. Cijfers in, ruis eruit.