Amerikaanse rente boven 5%, hoogste sinds 2007
De Amerikaanse tienjaarsrente klom naar 5,11 procent, het hoogste niveau sinds 2007. Waarom die obligatieverkoop juist aandelenbeleggers hard raakt.
Jarenlang was geld lenen bijna gratis en telde rente amper mee in je rekensom. Dat tijdperk voelt nu ver weg. De rente op Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van tien jaar klom naar 5,11 procent, het hoogste niveau sinds 2007.
De sprong ging snel. Op één dag liep die tienjaarsrente op van 4,96 naar 5,11 procent. Ook aan de lange kant gebeurt iets bijzonders: een veiling van dertigjarige staatsleningen werd verkocht op ruim 5 procent, de eerste keer boven die grens sinds 2007. Beleggers verkopen obligaties, en dat is geen detail voor de aandelenmarkt.
Wat is die tienjaarsrente eigenlijk?
De tienjaarsrente is het rendement dat je krijgt als je de Amerikaanse staat tien jaar lang geld leent. Het is zo'n beetje de belangrijkste rente ter wereld. Hypotheken, bedrijfsleningen en de waardering van aandelen worden er allemaal aan opgehangen.
Stijgt die rente, dan daalt de koers van bestaande obligaties. Logisch: waarom zou je een oude lening van 3 procent kopen als een nieuwe 5 procent geeft? Die oude lening wordt dan minder waard. Precies dat gebeurt nu, en het gaat hard.
Het gekke is dat de centrale bank juist mild is. De officiële beleidsrente van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, staat op 3,63 procent. De markt vraagt dus flink meer dan de Fed rekent. Dat wijst op zorgen: hardnekkige inflatie, een groeiend aanbod van staatsschuld, of allebei. De consumentenprijzen liepen in de laatste meting weer wat op, en de werkloosheid bleef met 4,1 procent laag. Voor een centrale bank die de rente wil verlagen, is dat geen makkelijk plaatje.
Waarom is dit gevaarlijker dan de rentestand zelf?
Het gevaar zit niet in het getal 5 procent. Het zit in het tempo en in wat de rente doet met de waardering van aandelen.
Een aandeel is niets anders dan een claim op toekomstige winst. Om te bepalen wat die toekomstige winst nu waard is, reken je die terug naar vandaag met de rente als maatstaf. Hoe hoger de rente, hoe minder die verre winst vandaag waard is. Winst die pas over jaren komt, wordt het hardst afgewaardeerd.
En juist daar zit de pijn voor groeiaandelen. Dat zijn aandelen van bedrijven waar beleggers vooral voor de winst van morgen betalen. Ze worden gevoeliger voor rente dan bedrijven die vandaag al stevig verdienen.
De obligatiemarkt is een concurrent geworden. Zolang een veilige staatslening niets opleverde, was er geen alternatief voor aandelen. Nu levert een dertigjarige lening ruim 5 procent op zonder koersrisico als je hem tot de einddatum vasthoudt. Dat trekt geld weg bij risicovollere beleggingen. Cash en obligaties zijn ineens een echte keuze.
Wat betekent dit voor jouw portefeuille?
Een schok op de Amerikaanse obligatiemarkt blijft niet in de Verenigde Staten. De wereldwijde rente hangt samen, dus ook Europese aandelen voelen de beweging. Grofweg zijn er twee gevoelige groepen.
De eerste zijn groei- en technamen. Hun waardering leunt zwaar op winst die nog moet komen. Precies dat type aandeel wordt bij een stijgende rente het scherpst herrekend. Het gaat hier om het mechanisme, niet om een uitspraak over specifieke bedrijven.
De tweede groep zit aan de andere kant: banken. Een hogere rente kan voor een bank juist meer rente-inkomsten betekenen, het verschil tussen wat ze op leningen ontvangt en op spaargeld betaalt. Maar er is een keerzijde. Snel oplopende rente kan de economie afremmen en leningen duurder maken. Dat vergroot het risico dat klanten niet terugbetalen. Een rentesprong is voor een bank dus zegen en zorg tegelijk.
De les
Een rente van 5 procent is op zichzelf niet het probleem. Het probleem is dat de spelregels van de markt verschuiven terwijl je erin zit. De maatstaf waarmee alle beleggingen worden gewaardeerd beweegt, en dan bewegen de koersen mee.
Voor jou als belegger is de kernvraag niet of de rente hoog is, maar hoe gevoelig jouw bezit ervoor is. Een aandeel dat draait op beloftes voor later reageert anders dan een bedrijf dat vandaag al geld binnenhaalt. Dat verschil zie je pas als de rente beweegt.
Houd daarom niet alleen de koersen in de gaten, maar ook waar ze op steunen. Cijfers in, ruis eruit.
Veelgestelde vragen
Waarom stijgt de Amerikaanse tienjaarsrente nu zo hard?
De rente op tienjaars staatsleningen sprong in één dag van 4,96 naar 5,11 procent, het hoogste niveau sinds 2007. Beleggers verkopen obligaties, gedreven door zorgen over aanhoudende inflatie en een groeiend aanbod van staatsschuld. Opvallend is dat de markt meer rente vraagt dan de beleidsrente van de Fed van 3,63 procent.
Waarom raakt een hogere rente aandelen?
Een aandeel is een claim op toekomstige winst, en die winst wordt met de rente teruggerekend naar vandaag. Hoe hoger de rente, hoe minder verre winst nu waard is. Vooral groeiaandelen, die het van de winst van morgen moeten hebben, worden daardoor scherper afgewaardeerd.
Is een hoge rente goed of slecht voor banken?
Het kan allebei zijn. Een hogere rente kan de rente-inkomsten van een bank vergroten. Tegelijk kan snel stijgende rente de economie afremmen en het risico op wanbetaling verhogen, wat juist ongunstig is.