Voeding en dranken: de saaie hoek was dit jaar niet de veilige hoek

Als de rente stijgt en de inflatie boven de drie procent blijft, hoor je op verjaardagen altijd hetzelfde advies: ga in defensieve aandelen zitten. Eten en drinken koopt iedereen, ook in een slecht jaar.

Dat klopt op het niveau van de omzet. Op het niveau van de koers is er dit jaar iets anders gebeurd. AB InBev staat 40,9 procent hoger dan een jaar geleden, Heineken 9,9 procent, Colruyt 1,7 procent en Ahold Delhaize 4,8 procent lager. Vier bedrijven in dezelfde categorie, en vijfenveertig procentpunt verschil tussen de beste en de slechtste.

Defensief is dus geen mandje waar je blind in kunt grijpen.

Waarom loopt de supermarkt achter en de brouwer voorop?

Het draait om prijszettingsmacht: kun je een prijsverhoging doorgeven zonder dat je klant vertrekt?

Een brouwer met sterke merken kan dat. AB InBev liet in het eerste kwartaal van 2026 een volumegroei van 1,2 procent zien, de eerste volumegroei in drie jaar, terwijl de onderliggende winst per aandeel met 20,8 procent steeg. In het tweede kwartaal was het beeld hetzelfde: 1,1 procent meer volume en 23,4 procent meer winst per aandeel.

Let op die verhouding. Eén procent meer bier, ruim twintig procent meer winst per aandeel. Dat is wat het betekent als je je prijs kunt verhogen, je duurdere merken harder groeien dan je goedkope, en je tegelijk je schuld afbouwt.

Heineken deed het rustiger maar in dezelfde richting: in de eerste zes maanden ging het volume 1,6 procent omhoog naar 142,8 miljoen hectoliter, de omzet 2,7 procent naar 14,8 miljard euro en de nettowinst meer dan tien procent naar ruim 1,2 miljard euro. Daar staat tegenover dat het bedrijf fors in de kosten snijdt, en dat is niet het profiel van een onderneming die op groei zit te wachten.

Een supermarkt heeft die prijszettingsmacht niet. Die verkoopt merendeels dezelfde producten als de concurrent twee straten verderop, en de klant vergelijkt.

Wat is er bij Ahold Delhaize aan de hand?

Koersen in euro op 16 september 2026. Het probleem van Ahold Delhaize zit niet in Nederland en niet in België. In Europa gaat het juist beter, met groei bij Albert Heijn en Delhaize. Het probleem zit in de Verenigde Staten, waar het concern een groot deel van zijn omzet haalt.

Daar liep de omzetgroei terug door prijsdalingen bij medicijnen, door minder voedselbonnen bij consumenten met een laag inkomen, en door stevige concurrentie. Bovendien rekent een Nederlandse belegger in euro's terwijl de kassa in dollars klingelt, en die wisselkoers werkte dit jaar tegen.

De cijfers zelf zijn niet slecht. Het concern mikt voor heel 2026 op een operationele marge van ongeveer 4 procent en een groei van de winst per aandeel van 5 tot 10 procent. In het eerste kwartaal kwam de onderliggende marge uit op 4,0 procent en steeg de winst per aandeel met 8,9 procent tegen constante wisselkoersen.

Dat is het klassieke beeld van een aandeel dat goede cijfers laat zien en toch daalt. Beleggers hadden gehoopt op een verhoging van de jaarverwachting, en die kwam niet. Bij een bedrijf dat het van stabiliteit moet hebben, is "prima, maar niet beter" genoeg om de koers te laten zakken.

En Colruyt, de graadmeter van Belgisch koopgedrag?

Colruyt staat vlak over twaalf maanden en handelt dicht bij de bovenkant van zijn jaarbereik. De keten heeft één ding dat de meeste concurrenten niet hebben: een reputatie van laagste prijs die klanten echt geloven, en dat is in een jaar met 3,3 procent inflatie waardevol.

Tegelijk laat dit jaar zien waar de grens van die strategie ligt. Klanten troffen lege schappen aan bij merken als Lu, Côte d'Or en Philadelphia, omdat Colruyt het niet eens werd met de leverancier over een prijsverhoging. Dat is de prijs van prijsvechten: je kunt niet tegelijk de goedkoopste zijn en altijd alles in huis hebben. Voor de belegger is het een signaal dat de marge onder druk staat, ook als de omzet stabiel blijft.

Defensief slaat trouwens op de omzet, niet op de koers. Mensen blijven eten en drinken kopen in een recessie, dus de omzet schommelt minder dan die van een chipmachinebouwer. Dat maakt het aandeel niet stabiel: een supermarkt met een dollarprobleem of een marge die een tiende procentpunt tegenvalt, kan net zo hard dalen als een groeiaandeel.

Waar let je op bij deze vier?

Op de marge, niet op de omzet. Bij een supermarkt van deze omvang is een tiende procentpunt marge al snel honderden miljoenen. De omzet groeit vrijwel altijd mee met de inflatie, dus die zegt weinig.

Op de valuta. Ahold Delhaize is voor een Nederlandse belegger deels een dollarbelegging. Wie dat niet wil, kijkt eerder naar Colruyt, dat vrijwel volledig in euro's opereert.

Op het volume bij de brouwers. Winstgroei uit prijsverhogingen houdt een keer op. AB InBev groeide dit jaar voor het eerst in drie jaar weer in volume, en juist dat maakt de winstgroei duurzamer dan wanneer die alleen uit prijs komt.

De les

Deze sector wordt verkocht als de veilige hoek, en dat is precies waarom je er extra goed moet kijken. Vier bedrijven die allemaal eten of drinken verkopen, lagen dit jaar vijfenveertig procentpunt uit elkaar. Het onderscheid zat niet in de categorie maar in twee dingen: kun je je prijs verhogen zonder klanten te verliezen, en in welke munt verdien je je geld.

AB InBev kon zijn prijs verhogen en groeide er zelfs in volume bij, en werd daarvoor beloond. Ahold Delhaize leverde precies wat het beloofd had, maar had een Amerikaanse markt met prijsdruk en een dollar die tegenzat, en werd daarvoor afgestraft.

Dat betekent niet dat het ene aandeel goed is en het andere slecht. Het betekent dat "defensief" geen beleggingsbeslissing is. Een supermarkt met een dollarprobleem is geen vervanger voor een obligatie, en een brouwer die veertig procent is gestegen is geen rustige belegging meer. Kijk naar het bedrijf, niet naar het etiket dat de sector heeft gekregen.

Cijfers in, ruis eruit.