Banenrapport in zicht bij een rente boven 5,2%
Het Amerikaanse banenrapport komt eraan. Een sterk cijfer kan de tienjaarsrente, nu 5,24 procent, verder opjagen en drukt op aandelen en de dollar.

Jarenlang draaide de beurs om de vraag wanneer de Fed, de Amerikaanse centrale bank, zou gaan verlagen. Dat script is omgedraaid. Nu vrezen beleggers juist een té sterke arbeidsmarkt. Binnenkort komt het Amerikaanse banenrapport over september, en dat valt in een markt waar de tienjaarsrente inmiddels op 5,24 procent staat.
Dat is geen detail. De rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties, de maatstaf voor de langere financieringskosten van de hele economie, liep in een paar dagen op van 5,17 naar 5,24 procent. Een verschil van 0,07 procentpunt klinkt klein, maar het laat zien welke kant de wind waait: omhoog.
Waarom is juist dit rapport spannend?
Het banenrapport, in het Engels de payrolls, meet hoeveel banen de Amerikaanse economie er in een maand bij kreeg of verloor. Het is het cijfer waar de Fed en de obligatiemarkt het scherpst naar kijken.
De afgelopen maanden waren grillig. In juli daalde het aantal banen met 23.000, terwijl economen op een plus van 80.000 hadden gerekend. De markt gokte prompt op een renteverlaging in september. Een maand later kantelde alles: in augustus kwamen er 162.000 banen bij, ongeveer drie keer zoveel als verwacht. Ineens werd juist een renteverhóging weer waarschijnlijk geacht.
Dat is de kern van de spanning. Een sterk cijfer is goed nieuws voor de economie, maar slecht nieuws voor wie op lagere rente hoopt. En verrassingen zijn eerder regel dan uitzondering geworden.
Wat betekent een sterk cijfer voor de rente?
De logica is als volgt. Meer banen betekent meer koopkracht, meer bestedingen en dus meer druk op de prijzen. De inflatie loopt al: de consumentenprijsindex, de graadmeter voor de gemiddelde prijs van boodschappen en diensten, steeg van 332,8 in juli naar 334,1 in augustus. Dat is ongeveer 0,4 procent in één maand. De werkloosheid blijft laag op 4,1 procent, onveranderd tegenover juli.
Als het banenrapport opnieuw meevalt, verdwijnt de reden voor de Fed om de beleidsrente te verlagen. Die staat nu effectief op 3,63 procent. Beleggers prijzen dan minder verruiming in, en dat duwt de lange rente verder omhoog. De tienjaarsrente boven 5,2 procent laat zien dat die beweging al gaande is.
Belangrijk: dit zijn vooruitzichten, geen voorspellingen. Niemand weet vooraf welk getal eruit rolt. Wat we wel weten, is welke kant het op kan bewegen bij een meevaller of een tegenvaller.
Wat betekent dit voor jou als belegger?
Een hogere lange rente werkt door in bijna alles wat je in portefeuille hebt.
Obligaties worden aantrekkelijker, aandelen relatief minder. Als je richting 5 procent per jaar kunt krijgen op staatspapier, hoeft een aandeel harder te presteren om die concurrentie te verslaan. Vooral groeiaandelen, waar de winst grotendeels in de toekomst ligt, voelen dat. Hun toekomstige winst wordt bij een hogere rente minder waard vandaag.
De dollar kan sterker worden. Hogere rente trekt buitenlands geld aan dat op zoek is naar rendement. Een sterkere dollar raakt beleggers buiten de VS op twee manieren: Amerikaanse aandelen worden in euro's duurder om te kopen, maar bestaand bezit in dollars wordt in euro's meer waard.
Rekenvoorbeeld. Stel je zet 25.000 euro in tienjarig Amerikaans staatspapier tegen ruwweg 5,24 procent. Dat levert zo'n 1.310 euro rente per jaar op. Zo'n vast rendement is de concurrent waar elk aandeel het nu tegen moet opnemen. Let wel: valutarisico en koersrisico op obligaties horen daar ook bij.
De les
Eén banenrapport bepaalt niet je rendement over tien jaar. Maar het laat wel zien hoe de wind draait. De economie draait door, de inflatie is niet verdwenen en de rente kruipt omhoog. Dat verandert de spelregels voor elk aandeel in je portefeuille.
Laat je niet gek maken door de eerste koersreactie na publicatie. Die eerste beweging draait vaker om dan je denkt, zeker na de grillige rapporten van de afgelopen maanden. Kijk naar de richting, niet naar de ruis van één middag.
Wat telt, is de vraag of je bestand bent tegen een wereld waarin geld weer geld kost. Cijfers in, ruis eruit.
Veelgestelde vragen
Wanneer komt het Amerikaanse banenrapport?
Het rapport over september wordt binnenkort verwacht; deze cijfers komen traditioneel op een vrijdag. Het meet hoeveel banen de Amerikaanse economie er in de maand bij kreeg of verloor, en hoe hoog de werkloosheid staat. Dat cijfer stond in augustus op 4,1 procent.
Waarom raakt een sterk banencijfer aandelen?
Meer banen betekent meer bestedingen en dus meer inflatiedruk. Dan is er minder reden voor de Fed om de rente te verlagen. De lange rente, nu 5,24 procent op tienjarig staatspapier, kan verder oplopen, en dat maakt aandelen relatief minder aantrekkelijk dan veilige obligaties.
Betekent een sterke arbeidsmarkt dat de rente zeker stijgt?
Nee. Dit zijn vooruitzichten, geen zekerheden. De afgelopen maanden waren de cijfers grillig: in juli daalden de banen, in augustus schoten ze omhoog. Pas na publicatie weet je welke kant de rente echt op beweegt.
