Duitse rente stijgt, ECB houdt de hand op de knip

Jarenlang gingen beleggers ervan uit dat de rente in Europa alleen maar omlaag kon. Dat beeld begint te kantelen. De Duitse obligatierente, de rente op staatsleningen van de grootste economie van de eurozone, loopt op omdat beleggers vrezen dat de inflatie hardnekkiger is dan gehoopt. En dat zet de rekening van de Europese Centrale Bank (ECB) op scherp.

De kern: de rente op Duitse staatsobligaties stijgt, zowel op kortlopende als op langlopende leningen. Beleggers wegen de kans af dat de ECB de rente voorlopig niet verder verlaagt. Tegelijk houden ze de renteverschillen met Frankrijk en Italië in de gaten, en wachten ze op signalen van de Amerikaanse centrale bank.

Waarom stijgt de Duitse rente?

Een obligatierente is simpel gezegd de vergoeding die je krijgt als je geld uitleent aan een overheid. Stijgt die rente, dan verwachten beleggers meer compensatie. Dat gebeurt meestal als de inflatie taai blijft of als de centrale bank de rente niet snel verlaagt.

Precies dat speelt nu. Beleggers zien de inflatierisico's in Duitsland niet verdwijnen. Daardoor prijzen ze in dat de ECB terughoudend blijft met renteverlagingen.

Het is een beweging die niet op zichzelf staat. Ook in de Verenigde Staten staat de lange rente hoog: de rente op tienjaars staatsleningen noteerde rond 5,26 procent, een fractie hoger dan de 5,24 procent een dag eerder. Hoge rentes in de VS trekken wereldwijd aan de touwtjes, ook in Europa.

Wat betekent een stijgende rente voor obligaties?

Hier zit een valkuil die veel beginnende beleggers verrast. Als de marktrente stijgt, daalt de koers van obligaties die je al in bezit hebt. Logisch: een oude lening die 2 procent uitkeert is minder waard zodra nieuwe leningen 3 procent betalen.

Dus ook al klinkt een hogere rente als goed nieuws, bestaande obligatieposities kunnen er juist waarde door verliezen. Wie een obligatiefonds in portefeuille heeft, merkt dat direct.

Voor de beurs werkt het indirect. Hoe hoger de rente op veilig staatspapier, hoe aantrekkelijker dat alternatief wordt tegenover aandelen. Beleggers eisen dan ook meer rendement op aandelen, en dat drukt de koersen.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Veel bedrijven op het Damrak zijn gevoelig voor de rente. Bij banken kan een hogere rente de rentemarge verbeteren, het verschil tussen wat een bank ontvangt op leningen en betaalt op spaargeld. Maar een rente die blijft plakken omdat de inflatie hoog blijft, is een ander verhaal: dat knijpt de koopkracht van consumenten en remt de economie.

Een ECB die wacht, is geen ECB die soepeler wordt. Rekende je op renteverlagingen die financieringskosten drukken en groeiaandelen een duwtje geven, dan schuift dat vooruit. Dat raakt vooral de meer rentegevoelige hoeken van de markt.

Kijk naar de renteverschillen binnen Europa. Dat beleggers de spreads met Frankrijk en Italië in de gaten houden, zegt iets. Loopt het verschil met Duits papier op, dan twijfelen beleggers aan de financiële gezondheid van die landen. Dat is een stressmeter voor de hele eurozone.

Bedenk ook dat de inflatiecijfers aan de andere kant van de oceaan meewegen. De Amerikaanse consumentenprijzen liepen verder op, van index 332,8 naar 334,1, terwijl de werkloosheid daar stabiel bleef op 4,1 procent. Zolang de inflatie wereldwijd niet duidelijk afkoelt, blijven centrale banken voorzichtig.

De les

Nieuws over de Duitse rente lijkt ver van je portefeuille te staan. Dat is het niet. De rente op staatsobligaties is de prijs van geld, en die prijs sijpelt door naar elke aandelenkoers op het Damrak.

Het signaal is nu: inflatierisico's blijven, en een ECB die afwacht houdt de rente langer hoog. Dat is geen ramp en geen zegen, maar wel een factor die je meeneemt. Hogere rentes belonen spaarders en veilige obligaties, en leggen tegelijk een rem op rentegevoelige aandelen.

Laat je niet gek maken door de dagkoersen van obligaties. Kijk naar de richting en de reden erachter. Cijfers in, ruis eruit.