Olieprijs daalt terwijl VS en Iran onderhandelen
De olieprijs zakt nu de VS en Iran doorpraten. De risicopremie in Brent en WTI loopt terug, wat energieaandelen raakt en de inflatie helpt temperen.
Zodra er in het Midden-Oosten spanning oplaait, schiet de olieprijs vaak omhoog. Beleggers prijzen dan het risico in dat de aanvoer stokt. Nu gebeurt het omgekeerde. De ruwe-oliefutures, de contracten waarmee handelaren olie voor latere levering kopen en verkopen, zakten terwijl de VS en Iran verder praten.
De boodschap uit die gesprekken is voorlopig geruststellend. Er is voortgang gemeld en militaire actie werd op pauze gezet. Voor de markt betekent dat: minder kans op een klap in de aanvoer, en dus minder reden om extra voor olie te betalen.
Waarom zakt de olieprijs juist bij goed nieuws?
Het klinkt tegenstrijdig, maar het is de logica van de oliemarkt. In de prijs zit een zogenoemde risicopremie. Dat is een extra bedrag bovenop de "gewone" prijs, puur voor de kans dat er iets misgaat met de levering. Iran is een grote speler in de regio, en elke escalatie daar kan tankers, pijpleidingen en productie raken.
Zolang de dreiging groeit, dikt die premie aan. Maar zodra diplomatie de bovenhand krijgt, verdampt een deel ervan weer. Precies dat zie je nu. Berichten wijzen op vooruitgang in het overleg tussen Washington en Teheran, en de prijs voor zowel Brent (de Europese maatstaf) als WTI (de Amerikaanse variant) liep terug na eerdere pieken.
De gesprekken vonden onder meer plaats in Zwitserland. Naast de diplomatie spelen ook andere factoren mee die op de prijs drukken, zoals lagere verwerking bij Chinese raffinaderijen en de bredere situatie rond sancties. Die combinatie duwt olie eerder omlaag dan omhoog.
Wat betekent dit voor jou als belegger?
Olie zit vaak indirect in je portefeuille, ook als je er nooit bewust in stapt. Denk aan energieaandelen, aan brede indexfondsen met een flink stuk energie erin, en aan de inflatie die je koopkracht raakt.
Een lagere olieprijs werkt twee kanten op. Voor bedrijven die veel brandstof of grondstoffen gebruiken, is goedkopere olie gunstig. Denk aan transport, luchtvaart en industrie: lagere kosten, meer ruimte voor winst. Voor energieproducenten zelf werkt het andersom. Hun omzet hangt direct aan de olieprijs, dus een daling knabbelt aan hun verwachte winst.
Daar zit meteen de verklaring voor iets wat beleggers soms verwart: waarom een dalende olieprijs en dalende oliefondsen tegelijk kunnen optreden, terwijl de rest van de beurs juist opgelucht ademhaalt. Het is geen tegenstelling, het is dezelfde beweging vanuit twee gezichtspunten.
Inflatie is de tweede link. Olie werkt door in benzine, transport en productie. Een lagere olieprijs helpt de inflatie temperen. In de VS staat de consumentenprijsindex, de graadmeter voor inflatie, in de meest recente meting op 334,1 tegen 332,8 een maand eerder. Dat is nog altijd een stijging, maar goedkopere energie kan zo'n stijging afremmen.
Hoe past dit in het grotere plaatje?
De rente blijft de olifant in de kamer. De Amerikaanse tienjaarsrente, de rente op staatsleningen met een looptijd van tien jaar en een belangrijke maatstaf voor de hele markt, liep op naar 5,24 procent, van 5,17 procent enkele dagen eerder. Dat is hoog, en hoge rente maakt lenen duur en drukt op de waardering van aandelen.
Ondertussen oogt de Amerikaanse economie stabiel. De werkloosheid staat op 4,1 procent, gelijk aan de maand ervoor. De beleidsrente van de centrale bank, de rente die banken bij de centrale bank betalen, ligt op 3,63 procent. Een rustige arbeidsmarkt en een afkoelende energieprijs is een combinatie waar beleidsmakers doorgaans blij mee zijn.
Het risico zit in de omkeerbaarheid. Diplomatie kan verzanden. Loopt het overleg alsnog vast, dan kan de risicopremie net zo snel terugkeren als hij verdween. Dat maakt de olieprijs een van de meest schokgevoelige cijfers om te volgen.
De les
Geopolitiek en olie zijn aan elkaar geklonken, maar niet altijd zoals je op het eerste gezicht denkt. Goed nieuws voor de vrede is vaak slecht nieuws voor de olieprijs, en dus wisselend nieuws voor je portefeuille, afhankelijk van wat je bezit.
Wie energieaandelen heeft, voelt een prijsdaling in de winstverwachting. Wie vooral verbruikers bezit, of gewoon boodschappen doet, profiteert eerder van goedkopere energie. Eén beweging, twee uitkomsten.
Laat de kop je dus niet misleiden. Kijk naar wat de prijsbeweging doet met de bedrijven die jij daadwerkelijk in huis hebt. Cijfers in, ruis eruit.
Veelgestelde vragen
Waarom daalt de olieprijs als er onderhandeld wordt?
Omdat een deel van de olieprijs bestaat uit een risicopremie: een extra bedrag voor de kans dat de aanvoer verstoord raakt. Zodra de VS en Iran voortgang melden en spanning afneemt, verdwijnt een stuk van die premie en zakt de prijs.
Waarom kunnen oliefondsen dalen terwijl de rest van de beurs stijgt?
De omzet van olieproducenten hangt direct aan de olieprijs. Zakt die prijs, dan daalt hun verwachte winst, en dus vaak hun koers. Andere bedrijven, zoals transport of industrie, profiteren juist van goedkopere brandstof. Dezelfde prijsdaling pakt voor de twee groepen tegengesteld uit.
Kan de olieprijs weer snel omhoog?
Ja. Diplomatie kan alsnog vastlopen. Als de spanning tussen de VS en Iran terugkeert, kan de risicopremie net zo snel weer in de prijs komen als hij eruit verdween. Daarom is de olieprijs zo gevoelig voor nieuws.